Psychiatrische hulphond
Geplaatst: 15 sep 2010 00:06
In de nieuwe Psy staat een stuk over een meisje en haar psychiatrische hulphond.
Omdat er al vaker discussies/vragen zijn geweest hierover, hier het artikel:
het origineel kun je downloaden http://www.psy.nl/index.php?id=133" onclick="window.open(this.href);return false;
Basco waakt over Hilde
Zonder Basco had Hilde *** misschien nog in een psychiatrisch ziekenhuis gewoond. Nu waakt hulphond Basco over haar veiligheid. Hij trekt laatjes open en dicht en als zijn bazin een nachtmerrie heeft doet hij het licht aan en houdt hij neuscontact.
Basco waakt over Hilde
nog voordat ik aanbel bij de benedenwoning van Hilde *** (26) klinkt er een luid geblaf. De deur gaat open en Basco inspecteert het bezoek. Ik word besnuffeld en na een paar minu- ten veilig bevonden. Hilde schenkt koffie in en steekt meteen van wal. Basco ligt ontspannen aan haar voeten.
‘Ik heb posttraumatische stressstoornis en angst- en dissociatieve stoornissen. Dat heeft te maken met de trauma’s die ik in mijn jeugd opliep in Rwanda in Afrika. Vierenhalf jaar ben ik in een ggz-instelling opgenomen geweest, eerst in Heeren- veen en later op een behandelafdeling in Ermelo. In Heerenveen schoot ik weinig op. Ik was bang voor alles en iedereen. De hele dag zat ik op mijn slaap- kamer met mijn knuffels en mijn radio. In Ermelo ging het veel beter, ik kwam op een behandelafde- ling in een groep van zeven mensen en de staf begon mijn reacties te begrijpen. Op een Ameri- kaanse internetsite las ik over het bestaan van een psychiatrische hulphond, en toen dacht ik: dit is mijn kans om eruit te komen. Ik verdiepte mij in hulphonden en ging op zoek naar een hondentrai- ner. Dat was best moeilijk, want niemand had ooit van een hulphond gehoord, ook het Fonds voor Geleidenhonden niet. Maar tenslotte kwam ik terecht bij Vom Falorie, een klein trainingscen- trum, dat mij meteen wilde helpen. Zij zouden een hond voor mij uitzoeken en hem trainen. Dat zou 10.000 euro gaan kosten. Toen ben ik gaan zoeken naar sponsors. Het hele fondsenboek heb ik afge- beld, maar de meeste fondsen wilden geen indivi- duen financieren. Uiteindelijk was Stichting Koningsheide bereid om 8000 euro bij te dragen. Ik heb zelf wat bijbetaald en de rest werd me kwijtgescholden. In het psychiatrisch ziekenhuis mocht de hond niet bij me komen, maar toen ik met ontslag ging, oktober vorig jaar, kwam de hond meteen bij mij in huis.’
Verschrikkelijk goede vriend
Hilde zegt dat de hulpverleners wel positief stonden tegenover het idee van een hulp- hond. ‘Mijn psychiater vond het een goed idee en zij was bereid om aanbevelingsbrieven voor de fondsen te schrijven. Ook mijn systeemtherapeut wilde me helpen. Dat kwam goed uit omdat de hondentrainer details wilde weten over mijn gedrag, om de hond goed te kunnen trainen. Samen met mijn systeemtherapeut ging ik naar de trainer. Zo konden we hem uitleggen dat ik bij paniekaanvallen verstijf. Ik heb dan ook de nei- ging om terug te deinzen. Daarom hebben ze de hond geleerd dat hij mij in zo’n situatie juist mee moet trekken. Hij leidt me dan naar een veilige plek, bijvoorbeeld een hoek van twee muren en houdt dan neuscontact met me, tot ik aangeef dat ik mezelf weer ben.’ Een psychiatrische hulphond is 24 uur per dag aan het werk. Hij moet altijd paraat zijn. En dat is, zegt Hilde, best zwaar. Dat bleek ook bij haar eerste hond, Diesel, die niet op zijn taak was berekend. ‘Het leverde hem te veel stress op. Hij ging bijvoorbeeld zijn poten openbijten. Na zes weken moes- ten we besluiten dat het zo niet verder kon. Voor Diesel is een andere baas gezocht. Toen kreeg ik Basco, ook een Duitse herder, maar iets jonger. Hij doet het ongelooflijk goed.’
Basco die rustig aan Hildes voeten ligt, springt plotseling bij een geluid bij de voordeur woest blaffend op. Een ware explosie. ‘Ja, hij is erg waaks’, lacht Hilde. ‘Dat draagt bij aan mijn gevoel van veiligheid, want er zal hier niet zomaar iemand binnenkomen. Ook op straat beschermt hij mij. Ik werd een keer getreiterd door een groepje jongens. Basco ging blaffend op ze af. Hij deed ze niks hoor, maar hij maakte wel duidelijk dat hij daar niet van gediend was. Daarna heb ik geen last meer van ze gehad.’
Op de vraag wat Basco voor Hilde betekent is het even stil. ‘Het is moeilijk om daar de goede woor- den voor te vinden. Hij is een verschrikkelijk goede vriend, die me in alles steunt. Zonder hem had ik niet zo’n vrij leven gehad nu.’
neuscontact
Basco heeft veel bijzondere taken van zijn trainer geleerd. Hilde: ‘Voor mij is het belangrijk dat hij het licht aan en uit kan doen. Kijk maar: Basco licht aan!’ Ogenblikkelijk loopt de hond naar de lichtknop, die op zijn hoogte is gemonteerd, en drukt met zijn snuit op de schakelaar. ‘Basco licht uit!’ roept zijn bazin, de hond drukt het licht weer uit. ‘Dat is belangrijk als ik een nachtmerrie heb. Hij maakt me dan wakker, doet het licht aan, blijft bij me en houdt neuscontact. Dat doet hij ook als ik herbelevingen heb of dissociaties. Verder kan hij apporteren, hij kan bijvoorbeeld pillen voor me halen. Hij doet laatjes open en dicht en hij pakt dingen op die ik laat vallen. Dat is handig, want ik heb gewrichtsproblemen en ik kan slecht bukken. Kijk maar’, ze laat haar mobieltje vallen en roept ’Basco pak!’ Moeiteloos neemt Basco het ding in zijn bek en levert het af bij Hilde. ‘Als we buiten lopen dan herkent hij mijn spanningen, en daar reageert hij op. Waarschijnlijk ruikt hij het als ik angstig ben, want ik heb wel eens voor de grap
geprobeerd wat er gebeurt als ik stil sta en achter- uit deins, maar dan doet hij niets. Hij weet het als ik angst heb. En verder is hij een ontzettend trouwe hond. Hij ging een keer met mijn vriendin op stap naar het bos. Daar liet ze hem loslopen, maar hij schoot weg als een pijl uit een boog. Ze stuurde me een sms’je: je hond is weggelopen. Maar ik hoorde hem al blaffen in de tuin. Hij hoort bij mij.’
hulphonden toegestaan
‘Als we op straat gaan, doe ik hem een dekje om. Daar staat in grote letters op: Hulphond – niet aaien. Het woord “psychiatrisch” staat er niet op, dat doen ze in Amerika wel, maar ik wil daar niet mee te koop lopen. Desondanks beginnen veel mensen hem toch te aaien, ze snappen niet dat hij aan het werk is. Ik moet er niet aan denken dat ik een paniekaanval krijg, terwijl Basco staat te knuffelen met het publiek. En verder krijg ik veel vragen, zoals “wat heb je dan?” of “wat kan-ie alle- maal?” Meestal heb ik geen zin om dat precies uit te leggen en laat ik alleen zien dat hij dingen kan oprapen, omdat ik moeilijk kan bukken. Dan zijn ze al vol bewondering. Soms herkennen mensen mij van de televisie, omdat ik heb meegedaan aan het programma Jong van de EO. Die mensen stel-
niet binnenkomen met Basco, zei de receptie. Maar toen ik de arts belde en het uitlegde was het geen probleem. Ook in de kerk zijn honden niet welkom, dat is een ongeschreven regel. Ik ben met de dominee gaan praten en nu mag ik met Basco naar binnen. De meeste mensen kennen Basco nu wel, alleen als het druk is in de kerk, krijg ik soms nog opmerkingen. En er is altijd dat leuke jongetje met Down, die komt steevast even knuffelen.’
Geen vergoeding
De zorgverzekeraar vergoedt geen psychiatrische hulphond. ‘Maar wel een blindengeleidehond, dat vindt iedereen normaal’, zegt Hilde verontwaar- digd. ‘De kosten van de aanschaf en de training moest ik zelf dragen. Voor de kosten van het voer heb ik nu beroep gedaan op de Bijzondere Bijstand. Basco’s voer kost veertig euro per maand en dat is voor mij best veel. De ambtenaar dacht dat vijftien euro voldoende moest zijn. Basco is geen schoot- hondje, het is een volwassen herder, heb ik tegen hem gezegd. Ik ga nota bene al naar de goedkoop- ste winkel die er is. Er is nog zoveel onbegrip.’ Hilde heeft een website opgezet over haar psychiatrische hulphond. Ze hoopt dat daarmee anderen kunnen profiteren van haar ervaringen, en dat er meer erkenning voor deze honden komt. ‘Het liefste zou ik een stichting opzetten om erkenning te bevorderen. En ook zou ik willen dat er een hon- dentrainingscentrum komt. Maar dat is erg veel werk, dat kan ik in mijn eentje niet aan. Wel probeer ik zoveel mogelijk mijn ervaringen naar bui- ten te brengen, zoals toen op de televisie. Ook ben ik gevraagd om in november op de conferentie van de chronisch zieken en gehandicapten een toe- spraak te houden.’
Na ons gesprek gaan we nog langs de supermarkt. Op de deur staat inderdaad: hulphonden toegestaan.
De ervaringen van Hilde zijn te volgen op www. psychiatrischehulphond.nl en hulphond.123forum.nl.
Omdat er al vaker discussies/vragen zijn geweest hierover, hier het artikel:
het origineel kun je downloaden http://www.psy.nl/index.php?id=133" onclick="window.open(this.href);return false;
Basco waakt over Hilde
Zonder Basco had Hilde *** misschien nog in een psychiatrisch ziekenhuis gewoond. Nu waakt hulphond Basco over haar veiligheid. Hij trekt laatjes open en dicht en als zijn bazin een nachtmerrie heeft doet hij het licht aan en houdt hij neuscontact.
Basco waakt over Hilde
nog voordat ik aanbel bij de benedenwoning van Hilde *** (26) klinkt er een luid geblaf. De deur gaat open en Basco inspecteert het bezoek. Ik word besnuffeld en na een paar minu- ten veilig bevonden. Hilde schenkt koffie in en steekt meteen van wal. Basco ligt ontspannen aan haar voeten.
‘Ik heb posttraumatische stressstoornis en angst- en dissociatieve stoornissen. Dat heeft te maken met de trauma’s die ik in mijn jeugd opliep in Rwanda in Afrika. Vierenhalf jaar ben ik in een ggz-instelling opgenomen geweest, eerst in Heeren- veen en later op een behandelafdeling in Ermelo. In Heerenveen schoot ik weinig op. Ik was bang voor alles en iedereen. De hele dag zat ik op mijn slaap- kamer met mijn knuffels en mijn radio. In Ermelo ging het veel beter, ik kwam op een behandelafde- ling in een groep van zeven mensen en de staf begon mijn reacties te begrijpen. Op een Ameri- kaanse internetsite las ik over het bestaan van een psychiatrische hulphond, en toen dacht ik: dit is mijn kans om eruit te komen. Ik verdiepte mij in hulphonden en ging op zoek naar een hondentrai- ner. Dat was best moeilijk, want niemand had ooit van een hulphond gehoord, ook het Fonds voor Geleidenhonden niet. Maar tenslotte kwam ik terecht bij Vom Falorie, een klein trainingscen- trum, dat mij meteen wilde helpen. Zij zouden een hond voor mij uitzoeken en hem trainen. Dat zou 10.000 euro gaan kosten. Toen ben ik gaan zoeken naar sponsors. Het hele fondsenboek heb ik afge- beld, maar de meeste fondsen wilden geen indivi- duen financieren. Uiteindelijk was Stichting Koningsheide bereid om 8000 euro bij te dragen. Ik heb zelf wat bijbetaald en de rest werd me kwijtgescholden. In het psychiatrisch ziekenhuis mocht de hond niet bij me komen, maar toen ik met ontslag ging, oktober vorig jaar, kwam de hond meteen bij mij in huis.’
Verschrikkelijk goede vriend
Hilde zegt dat de hulpverleners wel positief stonden tegenover het idee van een hulp- hond. ‘Mijn psychiater vond het een goed idee en zij was bereid om aanbevelingsbrieven voor de fondsen te schrijven. Ook mijn systeemtherapeut wilde me helpen. Dat kwam goed uit omdat de hondentrainer details wilde weten over mijn gedrag, om de hond goed te kunnen trainen. Samen met mijn systeemtherapeut ging ik naar de trainer. Zo konden we hem uitleggen dat ik bij paniekaanvallen verstijf. Ik heb dan ook de nei- ging om terug te deinzen. Daarom hebben ze de hond geleerd dat hij mij in zo’n situatie juist mee moet trekken. Hij leidt me dan naar een veilige plek, bijvoorbeeld een hoek van twee muren en houdt dan neuscontact met me, tot ik aangeef dat ik mezelf weer ben.’ Een psychiatrische hulphond is 24 uur per dag aan het werk. Hij moet altijd paraat zijn. En dat is, zegt Hilde, best zwaar. Dat bleek ook bij haar eerste hond, Diesel, die niet op zijn taak was berekend. ‘Het leverde hem te veel stress op. Hij ging bijvoorbeeld zijn poten openbijten. Na zes weken moes- ten we besluiten dat het zo niet verder kon. Voor Diesel is een andere baas gezocht. Toen kreeg ik Basco, ook een Duitse herder, maar iets jonger. Hij doet het ongelooflijk goed.’
Basco die rustig aan Hildes voeten ligt, springt plotseling bij een geluid bij de voordeur woest blaffend op. Een ware explosie. ‘Ja, hij is erg waaks’, lacht Hilde. ‘Dat draagt bij aan mijn gevoel van veiligheid, want er zal hier niet zomaar iemand binnenkomen. Ook op straat beschermt hij mij. Ik werd een keer getreiterd door een groepje jongens. Basco ging blaffend op ze af. Hij deed ze niks hoor, maar hij maakte wel duidelijk dat hij daar niet van gediend was. Daarna heb ik geen last meer van ze gehad.’
Op de vraag wat Basco voor Hilde betekent is het even stil. ‘Het is moeilijk om daar de goede woor- den voor te vinden. Hij is een verschrikkelijk goede vriend, die me in alles steunt. Zonder hem had ik niet zo’n vrij leven gehad nu.’
neuscontact
Basco heeft veel bijzondere taken van zijn trainer geleerd. Hilde: ‘Voor mij is het belangrijk dat hij het licht aan en uit kan doen. Kijk maar: Basco licht aan!’ Ogenblikkelijk loopt de hond naar de lichtknop, die op zijn hoogte is gemonteerd, en drukt met zijn snuit op de schakelaar. ‘Basco licht uit!’ roept zijn bazin, de hond drukt het licht weer uit. ‘Dat is belangrijk als ik een nachtmerrie heb. Hij maakt me dan wakker, doet het licht aan, blijft bij me en houdt neuscontact. Dat doet hij ook als ik herbelevingen heb of dissociaties. Verder kan hij apporteren, hij kan bijvoorbeeld pillen voor me halen. Hij doet laatjes open en dicht en hij pakt dingen op die ik laat vallen. Dat is handig, want ik heb gewrichtsproblemen en ik kan slecht bukken. Kijk maar’, ze laat haar mobieltje vallen en roept ’Basco pak!’ Moeiteloos neemt Basco het ding in zijn bek en levert het af bij Hilde. ‘Als we buiten lopen dan herkent hij mijn spanningen, en daar reageert hij op. Waarschijnlijk ruikt hij het als ik angstig ben, want ik heb wel eens voor de grap
geprobeerd wat er gebeurt als ik stil sta en achter- uit deins, maar dan doet hij niets. Hij weet het als ik angst heb. En verder is hij een ontzettend trouwe hond. Hij ging een keer met mijn vriendin op stap naar het bos. Daar liet ze hem loslopen, maar hij schoot weg als een pijl uit een boog. Ze stuurde me een sms’je: je hond is weggelopen. Maar ik hoorde hem al blaffen in de tuin. Hij hoort bij mij.’
hulphonden toegestaan
‘Als we op straat gaan, doe ik hem een dekje om. Daar staat in grote letters op: Hulphond – niet aaien. Het woord “psychiatrisch” staat er niet op, dat doen ze in Amerika wel, maar ik wil daar niet mee te koop lopen. Desondanks beginnen veel mensen hem toch te aaien, ze snappen niet dat hij aan het werk is. Ik moet er niet aan denken dat ik een paniekaanval krijg, terwijl Basco staat te knuffelen met het publiek. En verder krijg ik veel vragen, zoals “wat heb je dan?” of “wat kan-ie alle- maal?” Meestal heb ik geen zin om dat precies uit te leggen en laat ik alleen zien dat hij dingen kan oprapen, omdat ik moeilijk kan bukken. Dan zijn ze al vol bewondering. Soms herkennen mensen mij van de televisie, omdat ik heb meegedaan aan het programma Jong van de EO. Die mensen stel-
niet binnenkomen met Basco, zei de receptie. Maar toen ik de arts belde en het uitlegde was het geen probleem. Ook in de kerk zijn honden niet welkom, dat is een ongeschreven regel. Ik ben met de dominee gaan praten en nu mag ik met Basco naar binnen. De meeste mensen kennen Basco nu wel, alleen als het druk is in de kerk, krijg ik soms nog opmerkingen. En er is altijd dat leuke jongetje met Down, die komt steevast even knuffelen.’
Geen vergoeding
De zorgverzekeraar vergoedt geen psychiatrische hulphond. ‘Maar wel een blindengeleidehond, dat vindt iedereen normaal’, zegt Hilde verontwaar- digd. ‘De kosten van de aanschaf en de training moest ik zelf dragen. Voor de kosten van het voer heb ik nu beroep gedaan op de Bijzondere Bijstand. Basco’s voer kost veertig euro per maand en dat is voor mij best veel. De ambtenaar dacht dat vijftien euro voldoende moest zijn. Basco is geen schoot- hondje, het is een volwassen herder, heb ik tegen hem gezegd. Ik ga nota bene al naar de goedkoop- ste winkel die er is. Er is nog zoveel onbegrip.’ Hilde heeft een website opgezet over haar psychiatrische hulphond. Ze hoopt dat daarmee anderen kunnen profiteren van haar ervaringen, en dat er meer erkenning voor deze honden komt. ‘Het liefste zou ik een stichting opzetten om erkenning te bevorderen. En ook zou ik willen dat er een hon- dentrainingscentrum komt. Maar dat is erg veel werk, dat kan ik in mijn eentje niet aan. Wel probeer ik zoveel mogelijk mijn ervaringen naar bui- ten te brengen, zoals toen op de televisie. Ook ben ik gevraagd om in november op de conferentie van de chronisch zieken en gehandicapten een toe- spraak te houden.’
Na ons gesprek gaan we nog langs de supermarkt. Op de deur staat inderdaad: hulphonden toegestaan.
De ervaringen van Hilde zijn te volgen op www. psychiatrischehulphond.nl en hulphond.123forum.nl.